Sobota 8:00–18:00

Niedziela 8:00–17:30

Pon.–pt. po umówieniu telefonicznym

Przed przyjazdem zadzwoń: 535 952 139

PPSz wz. 41 – historia, budowa i dane techniczne pistoletu maszynowego

Stanowiska strzeleckie pod drewnianym zadaszeniem w lesie

PPSz wz. 41 to radziecki pistolet maszynowy kalibru 7,62×25 mm, zaprojektowany przez Gieorgija Szpagina w 1941 roku. Powstał jako tańsza i prostsza w produkcji odmiana wcześniejszego PPD-40. Działa na zasadzie odrzutu zamka swobodnego, strzela z zamka otwartego i słynie z magazynka bębnowego na 71 naboi. Do 1947 roku wyprodukowano go w liczbie około sześciu milionów sztuk.

Szkic: PPSz wz. 41

Broń, którą dało się szybko wytwarzać

Poprzednik, PPD-40, miał wiele części frezowanych z metalu, czyli wycinanych na obrabiarkach. Szpagin chciał obniżyć koszty, więc zastąpił je częściami tłoczonymi z blachy. Prototyp był gotowy we wrześniu 1940 roku.

Różnica była wyraźna. PPSz miał 87 części wobec 95 w PPD-40, a obróbka jednej sztuki zajmowała według pierwszych szacunków 5,6 godziny, później skorygowanych do 7,3 godziny. PPD-40 wymagał 13,7 godziny. Dzięki temu PPSz mógł powstawać w ogromnych liczbach.

Jak działa

PPSz działa na zasadzie odrzutu zamka swobodnego. Zamek nie jest zaryglowany z lufą i przed otwarciem przytrzymuje go tylko jego masa i sprężyna powrotna. Broń strzela z zamka otwartego: w gotowości zamek jest cofnięty, a po ściągnięciu spustu rusza do przodu, dosyła nabój i odpala go.

Przewód lufy jest chromowany, co chroni go przed rdzą i zużyciem. Szybkostrzelność teoretyczna wynosi około 1250 strzałów na minutę, czyli ponad dwa razy więcej niż w UZI czy kałasznikowie.

Kompensator

W przednią część osłony lufy wbudowano prosty kompensator. Jego zadaniem jest ograniczać podrzut lufy przy strzelaniu seriami. Ma też skutek uboczny: wyraźnie zwiększa błysk i huk wystrzału.

Magazynki

PPSz kojarzy się przede wszystkim z magazynkiem bębnowym na 71 naboi. Przy pełnym zapełnieniu bęben bywał zawodny, a problemy z podawaniem pojawiały się zwykle, gdy załadowano więcej niż około 65 naboi. Od 1942 roku używano także prostszego magazynka pudełkowego na 35 naboi.

Przyrządy celownicze

W późnej produkcji PPSz miał przerzutowy celownik z dwiema nastawami: na 100 i 200 metrów. Zasięg skuteczny wynosi od 150 do 200 metrów.

Dane techniczne

ParametrPPSz wz. 41
KonstruktorGieorgij Szpagin
KrajZwiązek Radziecki
Rok konstrukcji1941
Nabój7,62×25 mm Tokariew
Zasada działaniaodrzut zamka swobodnego, strzał z zamka otwartego
Masa bez magazynka3,63 kg
Masa z magazynkiem bębnowymokoło 5,45 kg
Długość843 mm
Długość lufy269 mm
Prędkość początkowa pocisku488 m/s
Szybkostrzelność teoretycznaokoło 1250 strzałów na minutę
Magazynekbębnowy 71 naboi, pudełkowy 35 naboi
Zasięg skuteczny150–200 m

PPSz w Polsce

W czasie wojny PPSz był bronią żołnierzy 1. Armii Wojska Polskiego. W arsenale naszej strzelnicy figuruje pod polską nazwą PPSz wz. 41.

PPSz wz. 41 na strzelnicy w Potażnikach

PPSz jest w arsenale naszej strzelnicy w grupie pistoletów maszynowych, obok UZI, Beretty M12 i JugoSchmeissera. Razem z JugoSchmeisserem strzela nabojem 7,62×25 mm, a UZI i Beretta używają naboju 9×19 mm. Można więc porównać dwa naboje i kilka szkół konstruowania tej samej broni.

Przy tak szybkostrzelnej broni dyscyplina ma szczególną wagę. Lufa przez cały czas wskazuje kulochwyt, magazynek dołączasz na komendę prowadzącego, a po strzelaniu odłączasz go, sprawdzasz komorę i pokazujesz broń prowadzącemu.

Ilustracja na podstawie zdjęcia: Lposka, Wikimedia Commons, licencja CC BY-SA 3.0.