Mauser 98k, czyli Karabiner 98k, to niemiecki karabin powtarzalny z zamkiem czterotaktowym, przyjęty do uzbrojenia 21 czerwca 1935 roku. Strzela nabojem 7,92×57 mm Mauser, ma stały magazynek na 5 naboi i zamek oparty na systemie Mauser 98, opracowanym przez Paula Mausera jeszcze w XIX wieku. Wyprodukowano ponad 14,6 miliona egzemplarzy.
Od Gewehr 98 do karabinka 98k
Historia zaczyna się od karabinu Gewehr 98. Paul Mauser zaprojektował jego zamek w 1895 roku, a armia niemiecka przyjęła broń 5 kwietnia 1898 roku. Liczba 98 w nazwach całej rodziny pochodzi właśnie od tego roku.
Karabinek 98k jest skróconym i uproszczonym następcą Gewehr 98. Wywodzi się z modelu Standardmodell z 1924 roku i z karabinka 98b. W lutym 1934 roku niemiecki urząd uzbrojenia zlecił przyjęcie nowego karabinu, a w czerwcu 1935 roku 98k został podstawową bronią piechoty. Litera „k” oznacza „kurz”, czyli krótki.
Zamek Mausera
Zamek czterotaktowy obsługuje się ręcznie: obrót rączki w górę, odciągnięcie, dosunięcie i obrót w dół. Każdy strzał wymaga pełnego cyklu, więc strzelec ma czas, żeby spokojnie złożyć się do następnego.
System Mauser 98 wyróżniają trzy cechy:
- trzy rygle – dwa główne, przeciwległe, z przodu zamka i trzeci, zapasowy, z tyłu,
- kontrolowane podawanie naboju – pazur wyciągu chwyta łuskę już w chwili, gdy nabój wychodzi z magazynka, i prowadzi go aż do komory,
- skrzydełkowy bezpiecznik o trzech położeniach – w prawo: zabezpieczony, zamek zablokowany; w środku: zabezpieczony, ale zamek da się otworzyć; w lewo: gotowy do strzału.
Środkowe położenie bezpiecznika ma praktyczny sens. Pozwala bezpiecznie rozładować broń, bo zamek otwiera się, a mechanizm dalej jest zablokowany.
Magazynek i ładowanie
98k ma stały magazynek na 5 naboi, ukryty w łożu. Ładuje się go z łódki, czyli metalowej ramki z pięcioma nabojami, albo pojedynczo. Po zamknięciu zamka pusta łódka wypada sama.
Przyrządy celownicze i wersja wyborowa
Karabin ma muszkę i celownik krzywkowy z nastawami od 100 do 2000 metrów. Odległość między muszką a szczerbiną wynosi 500 mm. Zasięg skuteczny z przyrządami otwartymi to 500 metrów, a z lunetą 800 do 1000 metrów.
Część karabinów przystosowano do roli broni wyborowej. Montowano na nich między innymi lunety ZF41 o powiększeniu 1,5 raza i Zeiss Zielvier o powiększeniu 4 razy. Wyprodukowano około 132 tysięcy karabinów wyborowych 98k.
Dane techniczne
| Parametr | Mauser 98k |
|---|---|
| Kraj | Niemcy |
| System zamka | Mauser 98, konstrukcja Paula Mausera |
| Przyjęcie do uzbrojenia | 21 czerwca 1935 |
| Nabój | 7,92×57 mm Mauser |
| Zamek | czterotaktowy, kontrolowane podawanie |
| Magazynek | stały, 5 naboi, ładowany z łódki |
| Masa | 3,7–4,1 kg |
| Długość | 1110 mm |
| Długość lufy | 600 mm |
| Prędkość początkowa pocisku | 760 m/s |
| Zasięg skuteczny | 500 m, z lunetą 800–1000 m |
| Liczba wyprodukowanych | ponad 14,6 mln |
Po wojnie
98k służył długo po 1945 roku. Używano go w wielu armiach świata, a zamki tego karabinu posłużyły do budowy nowych konstrukcji, na przykład norweskich karabinów Kongsberg M59 i M67. Austria opracowała na nim karabin wyborowy SSG 98k.
Mauser 98k na strzelnicy w Potażnikach
Mauser 98k jest w arsenale naszej strzelnicy w grupie karabinów centralnego zapłonu, obok kałasznikowa, Zastavy M21 i szwedzkiego Carla Gustafa. Pełni u nas rolę karabinu wyborowego, z którego strzela się w spokojnym rytmie, strzał po strzale.
Karabin powtarzalny uczy cierpliwości. Między strzałami przeładowujesz zamek, odnajdujesz cel na nowo i dopiero wtedy ściągasz spust. Zasady są te same co przy każdej broni: lufa wskazuje kulochwyt, palec poza spustem do chwili strzału, a po strzelaniu otwarty zamek i pusta komora pokazane prowadzącemu.

