AK-47 to karabin automatyczny zaprojektowany w Związku Radzieckim przez Michaiła Kałasznikowa i przyjęty do uzbrojenia armii radzieckiej w 1949 roku. Strzela nabojem pośrednim 7,62×39 mm, działa dzięki odprowadzeniu gazów prochowych z lufy i ma przełącznik pozwalający strzelać pojedynczo albo seriami. Nazwa to skrót od rosyjskiego „Awtomat Kałasznikowa”, a liczba 47 wskazuje rok konstrukcji.
Historia w kilku datach
Prace nad nowym karabinem zaczęły się w 1945 roku. Konstrukcja powstała w 1947, a dwa lata później armia radziecka przyjęła ją oficjalnie jako karabin automatyczny Kałasznikowa. W 1959 roku pojawiła się zmodernizowana wersja AKM, lżejsza, z komorą zamkową tłoczoną ze stali. To ona stała się najczęściej spotykaną odmianą całej rodziny.
Broni z rodziny Kałasznikowa wyprodukowano około 100 milionów sztuk, z czego mniej więcej trzy czwarte to AK-47 i jego bezpośrednie odmiany.
Nabój 7,62×39 mm
AK-47 zbudowano wokół naboju, który powstał kilka lat wcześniej. Radziecka rada techniczna zajęła się nowym nabojem pośrednim w lipcu 1943 roku. Nabój pośredni to amunicja słabsza od karabinowej, ale silniejsza od pistoletowej. Dzięki temu broń ma mniejszy odrzut i da się nad nią zapanować przy strzelaniu seriami, a pocisk wciąż niesie daleko.
Wojskowy pocisk tego naboju waży 7,9 g. Z lufy AK-47 wylatuje z prędkością około 715 m/s.
Jak działa
AK-47 działa na zasadzie odprowadzenia gazów prochowych. Po strzale część gazów z lufy przechodzi przez otwór do cylindra nad lufą i popycha tłok o długim skoku. Tłok jest połączony z suwadłem. Suwadło cofa się, obraca zamek, odryglowuje go i wyrzuca łuskę. Sprężyna powrotna dosyła potem kolejny nabój z magazynka i zamyka zamek.
Przewód lufy jest chromowany. Chrom chroni lufę przed rdzą i zużyciem, co przy broni wojskowej, czyszczonej w polu, ma duże znaczenie.
Przełącznik ognia i bezpiecznik
Po prawej stronie komory zamkowej jest dźwignia z trzema położeniami:
- górne – zabezpieczenie,
- środkowe – ogień ciągły, czyli seriami,
- dolne – ogień pojedynczy.
Na tę kolejność warto zwrócić uwagę. Z położenia „zabezpieczone” najpierw przechodzi się do ognia ciągłego, a dopiero niżej do pojedynczego.
Przyrządy celownicze
Karabin ma otwarte przyrządy celownicze: muszkę na końcu lufy i szczerbinkę na celowniku krzywkowym. Celownik AK-47 ma nastawy co 100 metrów, od 100 do 800 metrów. W AKM zakres wydłużono do 1000 metrów.
Dane techniczne
| Parametr | AK-47 |
|---|---|
| Konstruktor | Michaił Kałasznikow |
| Kraj | Związek Radziecki |
| Rok konstrukcji / przyjęcia | 1947 / 1949 |
| Nabój | 7,62×39 mm |
| Zasada działania | odprowadzenie gazów, tłok o długim skoku, zamek obrotowy |
| Masa bez magazynka | 3,47 kg |
| Długość z kolbą stałą | 880 mm |
| Długość lufy | 415 mm |
| Prędkość początkowa pocisku | około 715 m/s |
| Pojemność magazynka | 30 naboi |
| Szybkostrzelność teoretyczna | 600 strzałów na minutę |
| Zasięg skuteczny | 350 m |
| Celownik | nastawy od 100 do 800 m |
Najważniejsze odmiany
AKM
Zmodernizowany karabin z 1959 roku. Komora zamkowa jest tłoczona ze stali, a nie frezowana, dzięki czemu AKM waży około 3,3 kg. Ma ten sam nabój, tę samą długość lufy i dłuższy zakres celownika.
AKMS
AKM ze składaną w dół metalową kolbą, przeznaczony między innymi dla spadochroniarzy i załóg wozów bojowych. Z rozłożoną kolbą ma 920 mm długości, ze złożoną 655 mm.
RPK
Ręczny karabin maszynowy na bazie AKM. Opracowano go w latach 1956–1958, a do służby wszedł w 1959 roku. Ma cięższą i dłuższą lufę, 590 mm, oraz dwójnóg. Waży 4,8 kg. Działa tak samo jak AK-47 i przyjmuje te same magazynki, ale najczęściej używa się go z magazynkiem na 40 naboi albo bębnowym na 75. W armii radzieckiej zastąpił ręczny karabin maszynowy RPD.
Kałasznikow na strzelnicy w Potażnikach
W arsenale naszej strzelnicy jest AK-47 i jego krewni: AKMS, RPK i RPD. Wszystkie strzelają nabojem 7,62×39 mm. Na strzelnicy można więc porównać klasyczny karabin, wersję ze składaną kolbą i dwa ręczne karabiny maszynowe.
Przy kałasznikowie obowiązują te same zasady co przy każdej broni. Lufa zawsze w stronę kulochwytu. Magazynek dołączasz i strzelasz wyłącznie na komendę prowadzącego. Po strzelaniu odłączasz magazynek, odciągasz suwadło, sprawdzasz, czy komora jest pusta, i pokazujesz broń prowadzącemu. Dźwignię przełącznika ustawiasz w górnym położeniu za każdym razem, gdy nie strzelasz.

